Ulga na start to ulga dla nowej JDG: przez pierwsze 6 pełnych miesięcy działalności przedsiębiorca nie płaci składek społecznych ZUS, tylko składkę zdrowotną — w 2026 roku od 432,54 zł miesięcznie. Prawo do niej masz, jeśli zakładasz firmę pierwszy raz albo minęło 60 miesięcy od zamknięcia poprzedniej i nie pracujesz w ramach firmy dla byłego pracodawcy. Po niej — 24 miesiące małego (preferencyjnego) ZUS-u po 456,18 zł.
Mylą się tu w dwóch sprawach: myślą, że ulga zwalnia ze wszystkich płatności, i liczą sześć miesięcy od dnia rejestracji. Składkę zdrowotną płaci się od pierwszego miesiąca, a firma założona nie pierwszego dnia miesiąca dostaje ulgę o kilka tygodni dłużej. Niżej — warunki, zasada liczenia terminu, zgłoszenie w ZUS i rachunek, ile ulga i mały ZUS oszczędzają razem przez 30 miesięcy.
Kiedy ludzie szukają ulgi na start
Ktoś już postanowił założyć JDG — pod sklep internetowy, sprzedaż na Allegro czy usługi — i liczy, ile będzie kosztował pierwszy rok. Słyszał, że „pół roku można nie płacić ZUS-u”, i sprawdza: czy to prawda, czy dotyczy właśnie jego, ile wynosi ZUS przez pierwsze 2 lata i co będzie po uldze.
Najważniejsze z tych pytań to „co potem”. Sama ulga jest krótka, a decyzję o formie opodatkowania, od której zależy składka zdrowotna, podejmujesz na cały rok.
Komu przysługuje ulga na start
Prawo do ulgi na start ma osoba fizyczna prowadząca JDG albo wspólnik spółki cywilnej, która spełnia jednocześnie dwa warunki:
- Pierwsza firma albo 60 miesięcy przerwy. Nigdy nie prowadziłeś działalności gospodarczej albo od ostatniego zamknięcia lub zawieszenia minęło co najmniej 60 miesięcy.
- Nie dla byłego pracodawcy. Nie wykonujesz dla firmy, w której w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym pracowałeś na umowę o pracę, tych samych czynności, co na etacie.
Obywatelstwo nie ma znaczenia: ulga jest taka sama dla każdego, kto legalnie prowadzi JDG.
Czego nie płacisz, a co płacisz dalej
Na uldze na start nie płacisz za siebie składek społecznych — emerytalnej, rentowej i wypadkowej — ani na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Składkę zdrowotną płacisz co miesiąc, tak jak bez ulgi.
Wysokość składki zdrowotnej zależy od formy opodatkowania, a nie od ulgi:
| Forma opodatkowania | Składka zdrowotna, zł | Jak się liczy |
|---|---|---|
| Skala 12 % / 32 % | 432,54 | 9 % dochodu, ale nie mniej niż 9 % od 4 806 zł |
| Liniowy 19 % | 432,54 | 4,9 % dochodu, ale nie mniej niż minimum |
| Ryczałt, przychód do 60 000 zł | 498,35 | stała kwota |
| Ryczałt, 60 000–300 000 zł | 830,58 | stała kwota |
| Ryczałt, ponad 300 000 zł | 1 495,04 | stała kwota |
Kwota 432,54 zł przy skali i podatku liniowym to minimum: przy wyższym dochodzie składka rośnie.
Jaka jest cena ulgi. Dopóki jesteś na uldze na start, na Twoje konto emerytalne nic nie wpływa, a zasiłki chorobowe, opiekuńcze i macierzyński z ubezpieczenia chorobowego nie przysługują. Z opieki zdrowotnej korzystasz, a do ubezpieczenia zdrowotnego możesz bezpłatnie zgłosić członków rodziny bez własnego ubezpieczenia (ZUS ZCNA). Ulga dotyczy tylko Ciebie: za pracowników i zleceniobiorców składki płaci się w pełnej wysokości od pierwszego dnia.
Ile trwa ulga na start i jak liczyć 6 miesięcy
Ulga trwa 6 pełnych miesięcy kalendarzowych. Firma założona pierwszego dnia miesiąca — ten miesiąc wchodzi w sześć. Założona w innym dniu — niepełny miesiąc się nie liczy, a sześć miesięcy zaczyna się od następnego.
- Firma od 1 lutego 2026 roku: luty to pierwszy miesiąc, ulga do 31 lipca.
- Firma od 10 lutego 2026 roku: luty się nie liczy, sześć miesięcy to marzec–sierpień, ulga do 31 sierpnia. Składek społecznych nie ma ani za niepełny luty, ani za sześć kolejnych miesięcy.
Zawieszenie działalności nie wstrzymuje terminu: miesiące zawieszenia wchodzą w sześć. Z ulgi możesz zrezygnować w dowolnym momencie przed końcem — wtedy mały ZUS zaczyna się od daty, którą podasz w nowym zgłoszeniu.
Jak zgłosić ulgę na start w ZUS
Osobnego wniosku o ulgę nie ma: w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności zgłaszasz się w ZUS tylko do ubezpieczenia zdrowotnego z kodem, który oznacza ulgę na start.
- Rejestracja firmy w CEIDG. Najprościej dołączyć formularz ZUS ZZA do wniosku CEIDG — wtedy osobno do ZUS iść nie trzeba.
- Kod tytułu ubezpieczenia — 05 40 xx. Bez prawa do emerytury lub renty i bez niepełnosprawności kod to 05 40 00. Piąta cyfra: 1 — masz emeryturę, 2 — masz rentę. Szósta: 1, 2 lub 3 — stopień niepełnosprawności.
- Członkowie rodziny. Jeśli dziecko lub małżonek nie ma własnego ubezpieczenia zdrowotnego, złóż ZUS ZCNA — osobnej składki za nich nie ma.
- Co miesiąc. Składaj deklarację ZUS DRA i płać składkę zdrowotną do 20. dnia następnego miesiąca.
Jeśli firma jest już zarejestrowana i zgłoszenie składasz osobno: formularz papierowy wystarczy, jeśli rozliczasz składki za nie więcej niż 5 osób; w innym wypadku — program Płatnik albo ePłatnik na PUE/eZUS z podpisem kwalifikowanym lub Profilem Zaufanym.
Mały ZUS po uldze: 24 miesiące preferencyjnych składek
Po uldze na start przez kolejne 24 pełne miesiące płacisz składki społeczne od obniżonej podstawy — 30 % płacy minimalnej, w 2026 roku to 1 441,80 zł. Składki wynoszą 456,18 zł miesięcznie z dobrowolną chorobową albo 420,86 zł bez niej. Potocznie ten etap nazywa się „małym ZUS-em”.
| Składka | Mały ZUS, zł | Pełny ZUS, zł |
|---|---|---|
| Podstawa | 1 441,80 | 5 652,00 |
| Emerytalna 19,52 % | 281,44 | 1 103,27 |
| Rentowa 8 % | 115,34 | 452,16 |
| Chorobowa 2,45 %, dobrowolna | 35,32 | 138,47 |
| Wypadkowa 1,67 % | 24,08 | 94,39 |
| Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy 2,45 % | 0 | 138,47 |
| Razem | 456,18 | 1 926,76 |
Żeby przejść na mały ZUS, złóż formularz ZUS ZUA z kodem 05 70 00 (przy emeryturze lub niepełnosprawności ostatnie cyfry są inne). Termin 24 miesięcy zaczyna się następnego dnia po końcu ulgi na start, a jeśli zrezygnowałeś z niej wcześniej — od daty podanej w zgłoszeniu. Zawieszenie działalności tych 24 miesięcy też nie wstrzymuje.
Po 24 miesiącach — pełny ZUS 1 926,76 zł albo Mały ZUS Plus, jeśli przychód za cały poprzedni rok nie przekroczył 120 000 zł: wtedy składki liczy się od dochodu, maksymalnie przez 36 miesięcy w każdych 60 miesiącach działalności. W pierwszym roku firmy Mały ZUS Plus nie przysługuje. Stawki na 2027 rok będą inne: podstawa zależy od płacy minimalnej i prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
Ile oszczędza ulga na start: rachunek na 30 miesięcy
Według stawek 2026 roku ulga na start razem z małym ZUS-em oszczędza 46 854,48 zł składek społecznych w pierwszych 30 miesiącach w porównaniu z pełnym ZUS-em. Sama ulga daje 11 560,56 zł — sześć miesięcy pełnych składek, których nie zapłacisz.
Przykład umowny do arytmetyki: stawki 2026 roku przyjęto dla wszystkich 30 miesięcy, choć od 2027 roku się zmienią. Chorobowa — opłacana, składki zdrowotnej nie uwzględniono: jest taka sama we wszystkich trzech wariantach.
- Pełny ZUS od pierwszego miesiąca: 30 × 1 926,76 = 57 802,80 zł.
- Bez ulgi, od razu mały ZUS: 24 × 456,18 + 6 × 1 926,76 = 10 948,32 + 11 560,56 = 22 508,88 zł.
- Ulga + mały ZUS: 6 × 0 + 24 × 456,18 = 10 948,32 zł.
Różnica 57 802,80 − 10 948,32 = 46 854,48 zł to pieniądze, które na starcie zostają w obrocie. Cena — 30 miesięcy minimalnych składek emerytalnych i pół roku bez zasiłku chorobowego.
Pułapki: kiedy ulga na start się nie opłaca
Ulga opłaca się prawie zawsze, bo kosztuje tylko pół roku ochrony socjalnej. Zrezygnować z niej albo skończyć wcześniej warto w trzech sytuacjach:
- Planujesz dziecko lub leczenie. Na uldze nie ma ubezpieczenia chorobowego, więc nie ma zasiłku macierzyńskiego ani chorobowego. Mały ZUS z dobrowolną chorobową kosztuje 456,18 zł i tę ochronę daje.
- Będziesz pracować dla byłego pracodawcy. Prawa do ulgi nie ma; jeśli taką współpracę zaczniesz w trakcie 24 miesięcy małego ZUS-u, prawo do niego wygasa od tego dnia.
- Masz już ubezpieczenie z umowy o pracę. Wtedy obowiązek płacenia składek społecznych z JDG może w ogóle nie powstać i ulga nic nie dodaje. Warunki takiego zbiegu sprawdź w ZUS przed rejestracją.
Jeśli nie wiesz jeszcze, czy biznes ruszy, firmy można nie zakładać: działalność nierejestrowana pozwala sprzedawać do 10 813,50 zł na kwartał w 2026 roku bez ZUS-u. Jak to policzyć dla sklepu bez magazynu — w artykule o dropshippingu i działalności nierejestrowanej. Kiedy firma przekroczy próg VAT — w artykule rejestracja do VAT.
Najczęstsze pytania
Co to jest ulga na start?
Ulga dla nowej JDG: 6 pełnych miesięcy bez składek społecznych ZUS. Składkę zdrowotną płaci się przy tym co miesiąc — w 2026 roku od 432,54 zł.
Ile trwa ulga na start?
Sześć pełnych miesięcy kalendarzowych. Jeśli firmę założono nie pierwszego dnia miesiąca, niepełny miesiąc nie wchodzi w sześć i ulga faktycznie trwa dłużej.
Ile wynosi mały ZUS w 2026 roku?
456,18 zł miesięcznie z dobrowolną składką chorobową albo 420,86 zł bez niej, plus składka zdrowotna. Płaci się go przez 24 miesiące po uldze na start.
Ile wynosi ZUS przez pierwsze 2 lata działalności?
Przez pierwsze 6 miesięcy — tylko składka zdrowotna, potem 24 miesiące małego ZUS-u po 456,18 zł plus zdrowotna. Pełny ZUS 1 926,76 zł zaczyna się dopiero po 30 miesiącach.
Czy trzeba składać wniosek o ulgę na start?
Osobnego wniosku nie ma. W ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności zgłoś się w ZUS do ubezpieczenia zdrowotnego formularzem ZUS ZZA z kodem 05 40 00 — najprościej razem z wnioskiem w CEIDG.
Czy można zrezygnować z ulgi na start wcześniej?
Tak, w dowolnym momencie przed końcem sześciu miesięcy: składasz ZUS ZUA na mały ZUS od wybranej daty. 24 miesiące małego ZUS-u liczą się od tej daty.
Źródła
- Biznes.gov.pl, „Ulga na start – 6 miesięcy bez składek na ubezpieczenie społeczne”: warunki, termin, kod 05 40, ZUS ZZA, składka zdrowotna 2026 — biznes.gov.pl/pl/portal/00285.
- Biznes.gov.pl, „Obniżone składki ZUS przez 24 miesiące”: podstawa 1 441,80 zł, tabela składek 456,18 / 1 926,76 zł, kod 05 70, przejście po uldze — biznes.gov.pl/pl/portal/00286.
- Biznes.gov.pl, „Mały ZUS Plus”: limit 120 000 zł, 36 miesięcy w 60, niedostępny w pierwszym roku — biznes.gov.pl/pl/portal/00284.
- ZUS, „Wysokość składek na ubezpieczenia społeczne” (2026): 1 926,76 zł, 1 441,80 zł, 456,18 zł, zdrowotna 432,54 zł — zus.pl.
Sprawdzono 31.10.2026.
Dave
To jest interesujące! Myślę, że te benefity mogą być świetną zachętą dla przedsiębiorców. Słyszałem, że Niemcy oferują również pewne zachęty podatkowe dla nowych przedsiębiorstw. Czy ktoś wie więcej na ten temat?